پوشش زنان و مردان دلاور عشایر قشقایی : عشایر ، رنگواره های یک رنگ

روستاهای ما باید مراكز فعال كار و تلاش و پر از نعمت باشند و زنها نیز در كنار مردها می بایست تمام تلاش خود را به هر شكل ممكن در دوران سازندگی بكار گیرند و هیچكس نباید بیكاری را بر خود بپسندد ./ مقام معظم رهبری حضرت آیت ا… خامنه ای

نگاهی اجمالی بر لباس قشقایی:

ایل قشقایی ،‌دارای تمدن و فرهنگ و لباس مخصوص میباشد . متاسفانه استفاده از لباسهای محلی در حال حاضر تنها محدود به مراسم عروسی و مناسبتهای خاص شده است. در سال ۱۹۹۷ میلادی در جشنواره لباسهای محلی در تهران لباس قشقایی زیباترین لباس شناخته شد . این زیبایی بیشتر مربوط به ظاهر لباس و طرز پوشش آن میباشد .

لباس‌های محلی مردان و زنان قشقایی نیز جاذبه‌های خاصی دارد و آوازه آن تا دوردست‌ها نیز رفته و امروزه به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم تبدیل شده است. پوشاک زنان عشایر شامل کلاهک، آرخالق، تنبان و پاپوش است که بیشتر در رنگ‌های شاد و متنوع و الهام گرفته از طبیعت تهیه می‌شود.

پوشاک مردان ایل را هم کلاه، پیراهن، آرخالق، شال کمر، چقه و کپنک تشکیل می‌دهد. ایلاتی‌ها در گذشته دارای آرخالق و شال و کلاه‌های بدون لبه و نمدی بوده‌اند و در عصر پهلوی ناچار شدند مثل دیگران لباس یک شکل بپوشند.

        

لباس مردانه:

ابتدایی ترین لباسها تا چند  سده پیش بدون چاک جلو بوده و از سر به تن می شد تا اینکه لباسی به نام آرخالیق Arxalıq که دارای چاک جلو بوده و از پشت کتف ( Arxaآرخا) به تن می شد توسط قشقایی ها طراحی شد و هنوز مورد استفاده قرار می گیرد. طول این لباس تا پایین تر از زانو می باشد که علاوه بر راحتی پوشیدن آن ، زیبایی خاص خود را دارد . بعلاوه هنگام کار و فعالیت می توان قسمت پایین آنرا جمع کرد.

شال کمر Şal

این شال در میان قوم های مختلف رایج بوده که مزایایی چون نگهداشتن آرخالوق ، جمع کردن شکم  و جلوگیری از کمر درد را بر عهده دارد .

 کلاه دو گوشه

شکل این کلاه شبیه تاج است و دارای چند مورد استفاده می باشد.

۱- در زمستان گوشه های کلاه را پایین کشیده که از سرماخوردگی جلوگیری شود.

۲- عمود گذاشتن و خم کردن گوش جلو از صورت در برابر نور آفتاب محافظت می شود.

۳- این کلاه که پس از وقایع سال ۱۳۲۰ با الهام از کلاههای قدیمی تورکان در دوره ایستمی خان، بازسازی شده ، دلالت بر میل تسلط بر شرق و غرب داشته است.

لباس زنانه قشقایی :

با توجه به اینکه زنها در کارهای ایل نقش فعالی دارند لباس آنها نیز در  ترویج فرهنگ قشقایی سهیم میباشد. زیبایی لباس زنانه در دو بعد مذکور ، زیبایی ظاهری وپوشش خاص آن بوده که امروزه در بیشتر محلات غیر قشقایی نیز مورد استفاده قرار می گیرد .

پیراهن زنانه Köynəg:

این پیراهن زنانه از شانه تا قوزک پا بلندی دارد و از انتهای بالاتنه به دوقسمت جلو و عقب تقسیم می شود. بلندی آن باعث سنگینی است لذا باعث می شود سینه از جلو کاملا پوشیده نشان داده شود و چاک دار بودن آن راحتی راه رفتن را ایجاد می کند و به زیبایی آن می افزاید .

تورکی تومبان (تنبان تورکی) Türkü Tumban

از پارچه های سبک به صورت چین چین دوخته می شود . چین خوردگی آن به این خاطر است که در صورت وزش باد  و جمع شدن یک طرف آن چین های بعدی جای آن را گرفته و پوشش از بین نمی رود و برای زیبا تر شدن آن از پارچه های بیشتری می کنند و یا یک یا دو تا تنبان تورکی روی هم می پوشند .تنبان تورکی در میان عشایر لر زبان به «تمبون قری» معروف است.

چارقد Yağlıq:

پارچه نازکی که طرح خاصی دارد و قسمت سر ، به جز صورت را می پوشاند .

دستمال Allı Bağı:

روی چارقد به پیشانی بسته می شود و در حالت کلی از سرما خوردگی جلو گیری می کند اما فلسفه مهم تر این است که مغز قسمت با ارزش بدن بوده و باید از آن محافظت کرد و در ضمن باید آن را ترمیم کرد به همین خاطر جنس آنها تا حد ممکن باید از پارچه های قیمتی چون ابریشم و حریر باشد .

فرجی:                               

                                                                                      

آرخالوق زنانه که بلندی آن تا بالای بالاتنه بوده و آستین آن تا نوک انگشتان می رسد ،‌ جنس و دوخت آن طوری است که به حالت خشک بوده و سینه را  از بغل پوشیده نگه می دارد . بلندی آستینها به حدیست که پشت دست را از سرما ، آفتاب و دیده شدن محفوظ نگه می دارد.

دسته ها : لباس اقوام

۵ دیدگاه

  1. اریو برزن گفت:

    عزیز جان لرها اصیلترین قوم ایرانی وابسته به سلسله هخامنشی وساسانی هست دارای لباس اصیل مخصوصا چوغا الهام گرفته از قبر کورش و معبد چغازنبیل است و قشقایی بعنوان مهاجر وارد ایران شده تا حدودی از لباس اصیل ایرانی تقلید کرده….

  2. فاطمه گفت:

    لباس قشقایی شهرت جهانی دارد با تحریف تاریخ نمیتوان هویت یک قوم را ازش گرفت متاسفانه جدیدا لرهای کوچک همسایه لباس لاصلی خودشان که بختیاری ولرستانی است پشت پا زدند و لباس قشقایی میپوشند وتازه مدعی هم شدند مثل اینکه سودای قشقایی شدن را دارند قشقایها در شش تا استان لباسشان یکسان هست اما لرها در هر شهری یه مدل لباس میپوشند التماس تفکر

  3. فاطمه گفت:

    لباس قشقایی شهرت جهانی دارد با تحریف تاریخ در نمیتوان هویت یک قوم را ازش گرفت متاسفانه جدیدا لرهای کوچک همسایه لباس لاصلی خودشان که بختیاری ولرستانی است پشت پا زدند و لباس قشقایی میپوشند وتازه مدعی هم شدند مثل اینکه سودای قشقایی شدن را دارند قشقایها در شش تا استان لباسشان یکسان هست اما لرها در هر شهری یه مدل لباس میپوشند التماس تفکر

  4. مریم گفت:

    با سلام.. تو رو خدا حرف خنده دار نزن، طیبه جان.. ? لباس قشقایی ها قبلا ثبت ملی شده..دیگه جایی این حرفو نزنی که ترکها لباس لرها رو می پوشنا..???

  5. طیبه گفت:

    باسلام..این لباس لرهای کهگیلویه وبویراحمد ونوراباد هستش..چرا ب اسم قشقایی هانوشتید..البته قشقایی ها هم لباس لری میپوشند

ارسال یک پاسخ