بحمدا… با کمک همه اقشار ملت و عشایر محترم ایران این پیروزی تا اینجا حاصل شد

— امام خميني(ره)

صنایع دستی علاوه برآنکه بینش، ذوق، اندیشه و فرهنگ تولید کنندگان است ، همواره به عنوان بخشی از میراث فرهنگی و آداب و رسوم هر منطقه شناخته می شود.
استان قزوین هم از این موضوع مستثنی نیست بطوریکه از سی رشته صنایع دستی با ارزش و فعال از جمله منبت کاری – البسه محلی ،قلاب بافی- موج بافی ، نمد بافی ،چادرشب بافی ، پن بافی ، گیوه دوزی ،گلیم ،قالی وحصیربافی برخوردار است .
به عنوان نمونه نمد بافی در مناطق الموت و طارم سفلی در استان قزوین بسیار رونق دارد وخوشبختانه در سالهای اخیر به این رشته در روستاهای مَدان ، هَرانَک ، کافرکُش، سفیددره توجه بسیاری شده است.
آقای محمد حسین زارعی از نمدبافان با تجربه روستای اتان بخش رودبار الموت شرقی می گوید: نمدبافی با سابقه طولانی بادامداری ارتباط تنگاتنگ دارد و به عنوان عایقی در برابر رطوبت ، گرما و سرما ، برای تن پوش مردان و زیر انداز استفاده می شود و البته این روز ها نیازمند حمایت بیشتر است.
هر یک از مناطق استان قزوین به نوبه خود مشهور ومعروف به صنعت ویژه اند و به عنوان نمونه بافت گلیم از جمله گلیم های دورو با بافت پیوندی و چاکدار در مناطق الموت ، بویین زهرا و آبیک رایج است که البته جاجیم بافی و پن بافی را هم به آن می توان به آنها اضافه کرد.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قزوین به نقش صنایع دستی در توسعه فرهنگی اشاره می کند و می گوید :هویت شناسی از مهمترین کاربردهای فرهنگی صنایع دستی است.
آقای حصاری اضافه کرد : برای صنایع دستی در کشور می توان نقش ها و کارکردهای از قبیل نماد ملی و بومی، عامل توسعه گردشگری ومبادلات فرهنگی، نقش فرهنگ شناسی و قوم نگاری از طریق تمرکز بر مشخصه های موجود در صنایع دستی که ویژگی های اقوام و جوامع تولید کنندگان را نشان می دهند، نام برد.
با وجود این صنایع دستی معرف فرهنگ خاص هرمنطقه است بنابراین باید برای گسترش و معرفی آن تلاش شود، محصولات فرهنگی که دراشکال مختلف و در اکثر موارد در قالب صنایع دستی تولید می شود در غنی سازی لایه های فرهنگی هرجامعه ای نقشی غیر قابل انکار دارد.
به هر حال قزوین از معدود استانهای است که تنوع و کیفیت مطلوب صنایع و هنرهای سنتی این خطه توجه کارشناسان و گردشگران را به خود جلب کرده و فراوانی محصولات سنتی و صنایع دستی آن امتیازی مهم برای این استان است .
مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری قزوین با بیان اینکه در این استان ۱۵۰ رشته صنایع دستی شناسایی شده است می گوید : از این تعداد ۳۰ رشته از جمله منبت کاری ، البسه محلی، قلاب بافی، موج بافی ، چادرشب و پن بافی ، گیوه دوزی ، دوخت لباسهای محلی ، گلیم ،قالی ، جاجیم ، حصیربافی ، رنگرزی سنتی و منجوق دوزی فعال است.
آقای قاسمی تعداد هنرمندان استان قزوین را در زمینه صنایع دستی ، براساس اطلاعات جمع آوری شده (مستند نگاری) بیش از چهار هزار و ۴۰۰ نفر اعلام و اضافه کرد: ۲هزار نفر در ۶۰ کارگاه فعال صنایع دستی مشغول فعالیتند.
به گفته ی او ، ۲هزار و ۵۰۰ نفر هم دارای کارت شناسایی هستند که در کارگاه هایی که جنبه خانگی دارد ، فعالیت می کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری قزوین با قبول برخی کم توجهی ها به صنایع دستی وهنرمندان به ویژه درسالهای گذشته می گوید : صنعتی شدن تولیدات ، موجب کاهش قیمت تمام شده محصولات صنعتی نسبت به صنادیع دستی شده که نتیجه آن کاهش اقبال عموم مردم برای خرید صنایع دستی است.
او همچنین تصریح کرد : مواد اولیه تولیدات صنایع دستی نسبت به صنعتی آن ازقیمت بالاتری برخورداراست ، بویژه آن که محصولات صنعتی قابلیت استفاده از مواد اولیه غیرطبیعی را دارند که خود در کاهش هزینه ها تاثیر زیادی دارد.
آقای حسین محمدی یکی از هنرمندان استان قزوین هم با گلایه از رسانه ها به علت کم توجهی در معرفی صنایع دستی می گوید: وقتی جای صنایع دستی ما در صفحه های روزنامه ها و تولیدات تلویزیونی خالی است ، چطور می توان انتظار داشت یک جوان در روزنامه و یا سریال ،هویت و فرهنگ خود را پیدا و برای ماندگاری آن تلاش کند.
او که خود منبت کار است می گوید : برخی مردم براین باورند که صنایع دستی مخصوص زنان و مردان فقیر و روستایی و برای امرار معاش آنهاست و آنان باید برای پایداری و ماندگاری آنها تلاش کنند در حالی که باید به صنایع دستی بعنوان هویت فرهنگی و درآمد اقتصادی برای رشدو توسعه کشور بها داده شود.
خانم ناهیداحمدی یکی از بافندگان گلیم درمنطقه الموت هم می گوید : صنایع دستی فقط وسیله تزئین نیست بلکه با مرور گذشته در می یابیم که در صد سال پیش که هنوز نفتی کشف نشده بود چرخ اقتصاد کشوربوسیله صنایع دستی اداره می شد، اما بتدریج با اتکا به درآمدهای نفتی این هنرهای ارزشمند بتدریج به دست فراموشی سپرده شدند.
اما برای رفع موانع پیش روی صنایع دستی و رونق هر چه بیشتر آن چه اقداماتی می توان انجام داد حمید سعیدی از دیگر هنرمندان قزوینی در این خصوص معتقد است : برگزاری نمایشگاه های دائمی و موقت ، بازاریابی و فروش محصولات و بسته بندی مناسب و استاندارد تولیدات و آثار صنایع دستی قطعا خیلی از مشکلات را رفع می کند و موجب افزایش رغبت مشتریان برای خرید می شود .
این هنرمند می گوید : حمایت های هرچه بیشتر دولت به ویژه در خصوص تامین و اختصاص یارانه سوخت برای کارگاههای تولید صنایع دستی و پرداخت آسان تسهیلات بانکی هم تا حدود زیادی موانع پیش روی فعالان این عرصه را رفع خواهد کرد .
او همچنین کاربردی کردن صنایع دستی را راهکاری مناسب برای احیای این هنر ارزشمند می داند ومی گوید: یکی از مهم ترین علل منسوخ شدن برخی از رشته های صنایع دستی و هنرهای سنتی، کاربردی نبودن آنها در زندگی روزمره مردم است که باید در این زمینه یک اقدام علمی و کارشناسی جامع انجام شود.
به گفته ی این هنرمند صنایع دستی ، تحت پوشش خدمات بیمه ای قرار گرفتن فعالان این عرصه از دیگر مشق هایی است که می تواند به رونق این حوزه کمک کند .
کارشناس مسئول صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین هم می گوید : درحال حاضر ۲۷۰ نفر از هنرمندان استان قزوین طبق قانون بیمه قالیبافان وصنعتگیران و حدود ۳۰۰ نفر هم براساس بیمه قالیبافان و بافندگان گلیم و جاجیم ، گبه و غیره تحت پوشش بیمه اند.
او همچنین اضافه کرد : به منظور حفظ واحیای هنرهای سنتی و صنایع دستی در حال فراموشی، طرح مستند نگاری در این استان صورت گرفته و در حال حاضر رشته های پن بافی و موج بافی مستند نگاری شده است.
کارشناس مسئول صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین همچنین ثبت معنوی آثار را از حمایتهای صورت گرفته درحفظ صنایع دستی دانسته و می افزاید : در دو سال اخیربیست وچهار رشته در این استان ثبت معنوی شده است.
آقای صخی پور می افزاید : در حال حاضر هم ۱۶رشته صنایع دستی مانند نقاشی روی چوب، گره چینی، نمد الموت، نقاشی دیواری، سنگ تراشی، تراش شیشه، شیشه گری فوتی، نقش گلیم ارداق و سبدبافی تاکستان برای ثبت معنوی در دست اقدام است.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین هم پرداخت تسهیلات به فعالان صنایع دستی را از دیگر حمایت صورت گرفته دانست و می گوید : در یک سال گذشته حدود ۱۲ میلیاردریال به ۳۵۰ نفر از فعالان این حوزه تسهیلات پرداخت شده است .
اما سالانه بخش از تولیدات صنایع دستی استان قزوین به کشورهای مختلف صادر می شود و به گفته ی مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری این استان ، ارزش صادراتی محصولات صنایع دستی سالانه یک میلیون و هشتصد هزار دلار است.
آقای قاسمی اضافه کرد: تلاش می کنیم با شرکت در نمایشگاههای بین الملی داخلی و خارجی بازارهای خوبی برای محصولات تولید شده هنرمندان استان پیدا کنیم که این مهم نقش مهمی در صاردات هر چه بیشتر آثار صنایع دستی و هنر های سنتی خواهد داشت .
صنایع دستی به عنوان بخشی از میراث کهن و فرهنگی ، ضمن آنکه نقش مهمی در معرفی تمدن و پیشینه تاریخی دارد در توسعه صادرات غیرنفتی هم تاثیر گذار است ، پس باید با حمایت از آن ضمن رشد و توسعه کشور ، زمینه اشتغال جوانان را هم فراهم کرد.

ارسال یک پاسخ