روستاهای ما باید مراكز فعال كار و تلاش و پر از نعمت باشند و زنها نیز در كنار مردها می بایست تمام تلاش خود را به هر شكل ممكن در دوران سازندگی بكار گیرند و هیچكس نباید بیكاری را بر خود بپسندد ./ مقام معظم رهبری حضرت آیت ا… خامنه ای

مهم ترین مراکز بافت قالی در چهار محال و بختیاری:چالشتر – سامان – اشگفتک – پیربلوط – ارجنگ – وردنجان – فرخ شهر – بروجن – بلداجی – فرادبنه – هیرگان – باباحیدر – اردل و نواحی تابعه آن – شلمزار و همچنین گروه فرشهای طایفه اولاد.
درحال حاضر کلیه قالی‌های چهارمحال و بختیاری را مطابق با مناطق بافت و بویژه بافندگان آنها می‌توان به دو گروه عمده تقسیم نمود:
– قالی بختیاری که حاصل دست بافندگان عشایر بختیاری و یا ساکنینی است که منشأ نژادی آنها از طوایف لر بختیاری هستند.
– قالی قشقایی که ماحصل دست عشایر ترک قشقایی می‌باشد.
* ساختار
دستگاههای قالیبافی منطقه، غیرازدارهایی که به همت شرکت سهامی فرش، جهاد سازندگی و سازمان صنایع دستی ایران در اختیار بافندگان قرار می‌گیرد، تماماً به صورت افقی است و روی آنها قالی‌هایی با رجشمار ۱۷ تا ۲۰ ( و درحال حاضر با رجشمار ۴۰) تولید می‌شود. این قالیها عمدتاً دارای گره ترکی و معمولاً دوپوده اند. اما در منطقه شهرکرد، مرکز چهارمحال، تولیداتی با کیفیت برتر، از یک پود و گره فارسی برخوردارند. قالی‌های بختیاری دارای تار و پود پنبه ای و پرز پشمی هستند. البته قالی‌های بختیاری بافت قدیم دارای تار و پودی از جنس پشم بسیار مرغوب بوده اند. با وجود این در پاره ای از قالی‌های بختیاری که دارای ارزش چندانی نیستند، این تار و پود از پشمی ریسیده شده که از دباغی به دست آمده است می‌باشد. این پشم‌ها اکثراً خشک اند و تارها از پشم‌های خاکستری رنگی هستند که به محض رنگ شدن، رنگ تیره ای را به خود می‌گیرند.
* طرحهای رایج
طرحها و نقوش بکار رفته در قالی‌های بختیاری و سایر دستبافته‌های آنان، بویژه در گذشته، کاملاً ذهنی بوده و در بافت آنها از نقشه استفاده نشده است. کلیه طرحهای رایج و مرسوم در داخل استان را می‌توان به این ترتیب طبقه بندی نمود:
* قالی‌های قشقایی ( یلمه)
– ترنجی ( یا یک حوض)
– شکرلو ( یا دوحوض )
– بندی الوان
* قالی‌های بختیاری:
– خشتی شامل: – خشتی جانوری – خشتی گل و گیاه
– ترنجی ( لچک و ترنج )
– سروکاج
– قابی سماوری ( حلقه ای )
– گل مینا گل اشرفی )
– گلدانی
– شرابه ( گل پتو، گلدانی خمره ای )
– گلدانی و درختی
* رنگ بندی
نوع و نحوه انتخاب رنگ در فرشهای بختیاری یکی از مهمترین ویژگیهای شناخته شده در این فرشها می‌باشد. نوع رنگ لاکی مورد استفاده و همچنین سبز خاص فرشهای بختیاری از مهمترین ویژگی رنگهای فرش این استان می‌باشد که با سایر موارد مشابه در دیگر فرشهای ایران تفاوت دارد. رنگهای مورد استفاده در این قالی‌ها بیشتر در زمینه‌های قرمز، آبی روشن، آبی سیر، سبز، نارنجی و زرد می‌باشد.
* رنگرزی
درگذشته زنان عشایر بختیاری در اوقات خاص یا به هنگام جابه جاییهای سالانه خود گیاهان رنگدار طبیعی را جمع آوری و خشک می‌کردند. سپس با شناختی که از خاصیت رنگ دهی آنها داشتند، آنها را در آب جوشانده و مایه رنگین آنها را استخراج کرده و همراه با دندانه آب انار ترش مورد استفاده قرار می‌دادند و رنگهای با ثباتی به دست می‌آوردند. در دوره حاضر متأسفانه رنگهای باثبات گیاهی جای خود را به رنگهای درخشان ولی بی ثبات شیمیایی داده است. این روش رنگرزی باعث تندی رنگهای خامه شده است. در بعضی موارد برای کاستن شدت تندی و پختگی رنگها از خاکستر استفاده می‌کنند.
* ابعاد
اندازه قالی‌های بختیاری متنوع است. قالی‌های سجاده ای آن ۴۰/۲ × ۳۰/۱ متر و قطع متوسط آن ۴۰/۳ × ۵۰/۲ متر می‌باشند و بعد هم قالی‌های با ابعاد بزرگ وجود دارد که گاهی نیز در بین آنها قالی‌های مربعی شکل دیده می‌شود. بافت کناره‌های پهن و طویل و کلگی نیز در بین آنها رواج فراوان دارد.

دسته ها : تولیدات

ارسال یک پاسخ