برادران من ! امروز روز اختلاف نيست، امروز روز اين است كه همه با هم پيوسته بشويد ،همه با هم برادروار از كشور خودتان دفاع كنيد

— امام خميني(ره)

انواع صنایع دستی عشایر 

ورنی بافی

چیت بافی هنر زنان عشایر


 ورشو، اوج هنرمندی مردمان لرستان

هنرحصیربافی 

هنرنقره کاری عشایرآذرباییجان شرقی

بازتاب جهانی جشنواره صدای عشایر زمینه ساز تسهیل صادرات صنایع دستی است

زیورآلات سنتی ترکمن صحرا

قالی وقالیچه

یکی از بافته های قابل مشاهده در بسیاری از منازل خانوارهای عشایری مورد مطالعه، قالیچه های کوچک پهن شده در اتاق نشیمن بود.

پشتی:

از دیگر بافته های عشایر استان تهران می توان به پشتی اشاره نمود. این بافته معمولا در منازلی که بانوی خانه هنر فرش بافی را می داند قابل مشاهده است. پشتی ها با رنگ بندی های مختلف و با طرح های گل و گاهی چهره بافته می شود .پشتی ها به صورت جفت بافته و معمولا در اتاق پذیرایی در مکان مناسب برای نشستن مهمان ها گذاشته می شود.

تابلو فرش:

بانوان قالی باف امروزه تمایل زیادی به بافت تابلو فرش دارند.تابلو فرش ابعاد مختلفی دارد و تنها جنبه تزئینی دارد.این بافته کوچک سریع تر از قالی و قالیچه آماده می شود.زنان عشایر استان تهران به ویژه در منطقه سلمان آباد ورامین علاقه ویژه ای به بافت تابلو فرش دارند.
آنها تابلو فرش های خود را گاها به عنوان هدیه به نوعروسان فامیل تقدیم می کنند.

گلیم:

کیف دستی:

بانوان هنرمند عشایری  که گلیم و قالی می بافند با تکیه بر هنر و خلاقیت خود کیف های از جنس گلیم بافته اند.این کیف ها بسیار زیبا و هنرمندانه تولید شده اند.

کشکول:

بانوان عشایر  با خلاقیت خود وسایل تزئینی از جنس گلیم بافته اند.این وسایل به شکل کشکول و آباژور بافته شده اند.

خورجین :

خورجین برای عشایر مصارف مختلفی دارد بنابراین همچنان این بافته مورد استفاده خانوارهای روستایی و عشایری قرار می گیرد و به همین دلیل این بافته هنوز زنده استگونه ای از خورجین ها که ریشه لری دارد مانند خورجین های اجدادی آنها با سه ساختار اصلی و چند ساختار فرعی بافته شده است. نما و یا روی این خورجین ها پیچ باف، ته آنها فرش گره دار و پشتشان گلیم باف است و روی دهانه جیب های آنها گاه تزئیناتی با بافت متعارف یا بافت پود جایگزین و یا پود چرخان دیده می شود.بزرگترین خورجین ها مربوط به خورجین های لرهای بختیاری است. از خورجین های زیبا و قابل توجه می توان به انواعی که از ترکیب فرش و گلیم بافته شده است اشاره نمود.این بافته ها اغلب ترکیب بندی راه راه دارند.

نیم خورجین ها:

نیم خورجین ها همان گونه که از نامشان پیداست نیمی از یک خورجین هستند و تنها یک جیب دارند. نیم خورجین های بزرگ” جوال” نام دارند که برای حمل و انبارکردن غلات استفاده می شوند. نیم خورجین های کوچک تر که گاه از یک کف دست تجاوز نمی کنند “چنته” نام دارند.

نمکدان:

نمک مصارف مختلفی دارد علاوه بر مصرف خوراکی روزانه، برای نمک سود کردن محصولات دامی و به ویژه دورتادور محفظه ای که فراورده های دامی برای مصرف سالانه درون آن نگهداری می شود و خیک نام دارد به کار می رود تا حشرات نتوانند به داخل خیک نفوذ کنند و یا سطح آن را فاسد کنند.از طرفی نمک به دام داده می شود تا علف بیشتری بخورند و پر بارتر شوند. بنابراین بافته ای به نام نمکدان توسط عشایر مناطق مختلف ایران بافته می شده است. بافت این محفظه طوری است که کمترین مقدار نمک هدر می رود.

بعضی از نمکدان ها به شیوه ای بسیار هنرمندانه قفل می شدند به این ترتیب که چند حلقه بافته شده در داخل یکدیگر قرار می گیرند و حلقه ها ردیفی در هم قرار داده می شوند و در انتها توسط قفلی بسته می شوند به این ترتیب می توانند محلی برای نگهداری اشیاء ارزشمند دیگر نیز محسوب شوند.

سیاه چادر:
سیاه چادر یکی از اصلی ترین بافته های عشایر محسوب می شود.سیاه چادر تنها سرپناه جامعه عشایری محسوب می شده است. در عشایری که ییلاق و قشلاق شان هر دو در طبیعت است این بافته ارزشمند خانه دائمی آنها محسوب می شود.

 

چیت یا چیخ یا چیتی :

این بافته ، بافته ای است حصیر مانند که با چوب درختان تهیه می شود.بافت آن به نسبت ساده و آسان است. می بایست چوب های بکار رفته صاف و تقریبا هم اندازه باشد.از تعدادی نخ های محکم که گاهی برای ایجاد تعادل بین آنها از سنگ به عنوان وزنه استفاده می شود کمک گرفته می شود تا چیت بافته شود.بافنده معمولا در حالت ایستاده این محصول را می بافد و بافت آن مدت زمان به نسبت کوتاهی لازم دارد.
چیت مصارف مختلفی دارد از جمله برای تهیه ماست ، سایه بان برای بخش هایی از منزل(در قشلاق)، در عشایر لرستان وایلام برای تزیین داخل سیاه چادر و نیز برای ایجاد تقسیمات داخل سیاه چادر و … استفاده می شود.

میش بند:

یکی از بافته های جالب توجه عشایری میش بند است. این بافته در نهایت سادگی بافته می شود و معمولا توسط مردان بافته می شود. شامل بافته طناب ماندی به طول حدود یک متر که دو طرف آن حلقه مانند است.چوپان گله در صورتی که بخواهد استراحت کند یک طرف این طناب را به دست خود می بندد و یطرف دیگر را به دست یکی از میش های گله، بنابراین اگر بز و گوسفندان گله بخواهند از وی دور شوند میش هم می خواهد به دنبال آنها برود بنابراین طناب تکان خواهد خورد و چوپان بیدار م شود و از حرکت گله جلو گیری می کند.
این بافته می تواند با تغییر کاربری هایی مورد استفاده قرار گیرد.حسن دیگر آن این است که مردان در بافت آن مهارت دارند و در هنگام بیکاری می توانند به آن مبادرت ورزند.

قلاب سنگ:

قلاب سنگ وسیله ای است برای چوپانان که از پشم گوسفند بافته می شود.

پالان:

پالان می تواند یکی از انواع صنایع دستی عشایر محسوب شود.اانواع بافته هایی که جهت تزئین و زیبایی استفاده می شده و یا وسیله ای مانند پالان که برای معمولا برای قاطر بکار می رود.

کلاه وشال گردن:

در روستاهای شهرستان فیروزکوه به علت کوهستانی بودن منطقه و سرمای شدید زمستان کلاه و شال گردن های پشمی مصرف بالایی دارد.به این ترتیب که شال گردن گاه برای پوشاندن ناحیه کمر چوپان ها نیز به کار می رود.هنوز هم بانوان عشایری استان تهران در منطقه فیروزکوه با بافت کلاه و شال گردن مشغولند و تولید آن به نسبت بالاست.

جوراب پشمی:
جوراب های پشمی با طرح ها و رنگ های بسیار متنوع بافته می شود.امروزه بیشتر از کاموا برای بافت این جوراب ها استفاده می شود ولی هنوز هم جوراب های پشمی که مواد اولیه اش مستقیما از پشم گوسفند عشایر تامین می شود نیز مشاهده می گردد.این جوراب ها با تعدادی میل های کوچک بافته می شود.

سجاده:

 

 

ارسال یک پاسخ