شما عشایر محترم ایران و تمام اقشار ملت باید هوشیارانه توجه داشته باشید دست های خائن باز در زیر پرده مشغول فعالیت هستند

— امام خميني(ره)
نخستین ظهور بلوچان در آثار تاریخی در کتاب العالم ( حدود۹۸۲م/۳۷۲ق) و نیز در مقدسی (حدود ۹۸۵/م/۳۷۵ق) با نام بلوص است.در شاهنامه ذکر مسکن این قوم در حدود شمال خراسان امروزی آمده‌است.

در کتابهای جغرافیائی از این قوم (همراه با طایفه کوچ – یا قفص) در حدود کرمان یاد می‌شود.

پس از آن بر اثر عوامل تاریخی این قوم به کناره‌های دریای عمان رسیده و در همانجا اقامت کردند.

سرزمین مردم بلوچ،

معروف به بلوچستان است که میان کشورهای پاکستان، ایران، و افغانستان تقسیم شده‌است.بیشتر مردم بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران، و استان‌های قندهار و نیمروز افغانستان زندگی می‌کنند.

گروهی از بلوچان ایران نیز در کرمان، خراسان، هرمزگان، لارستان، و سیستان زندگی می‌کنند.

همچنین بلوچها در کشورهای عربی (به ویژه عمان و امارات) و جنوب غربی پنجاب سکونت دارند.

بعضی مهاجران بلوچ در جستجوی کار و کسب معاش، به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند.

بلوچ به چندین طایفه تقسیم می‌شوند، که برخی در بلوچستان شرقی و برخی در بلوچستان غربی ساکنند و عده‌ای نیز در کشورهایی مثل عمان، ترکمنستان، کویت، تانزانیا، سودان، کشمیرو.. وبرخی دیگر در شهرهای مختلف ایران از جمله سرخس، مینودشت و آزادشهر در گلستان، مازندران، میناب، بندرعباس، رودبارجنوب، جازموریان، جیرفت و شیراز ساکن هستند. بلوچستان غربی” این طوایف دو بخش از بلوچستان (سرحدو مکران) ویک بخش در سیستان را فرا می‌گیرند. طوایف سرحدی که شامل شهرهای خاش و زاهدان و سایر مناطق مربوط به این دوشهر و طوایف مکرانی شهرهای ایرانشهر،بمپور، سراوان، سرباز، راسک، نیکشهر، چابهار و دیگر مناطق را شامل می‌شود، ومعروف ترین طوایف به شرح زیر می‌باشند:

قسمت‌های شمالی

  • زابل

سارانی ، براهویی ، نارویی، رخشانی ، ریگی .ایجباری

  • زاهدان

ریگی، ایجباری، شه بخش، نارویی ،کاشانی ،شاهوزهی ،گمشادزهی،سارانی، حسن زهی ،قنبرزهی، کهرازهی، رخشانی نوتی زهی

  • خاش

ریگی، کهرازهی ،شهنوازی،میربلوچ زهی، شهلی بر ،جمالزهی، کردی، مرادزهی، کرم زهی، ایرندگانی، هاشمزهی، عمرزهی، محمودزهی، آزادیی، عیدوزهی، جمشیدزهی، قلندرزهی، ایجباری . بارانی

قسمت‌های جنوبی

  • سراوان : 
  • {ایل بزرگ درازهی}سپاهی[امراء][ارباب]دهانی،حسین بر، گمشادزهی، نصرتیرئیسی، ریگی (ریگی‌های سراوان از طایفه حسین بر در جالق هستند )، دهواری، ملک‌زاده، سکوزهی، بزرگزاده، باران زهی، بارک زهی، بهرامی، میرمرادزهی، نوشیروانی، ملازهی، بلوچ‌زهی،درزاده، چاکری،باهورزهی،رضازهی،
  • قوم درازهی یکی از طایفه های مشهور وابسته به ایل بزرگ رند است که افراد ان بیشتر در منطقه ی بم پشت از توابع شهرستان سراوان سکونت دارند.
  • چابهار

گرگیج، هوت، جدگال، نوهانی، جت، چاردیواری، دارآفرین

  • ایرانشهر

کدخدایی،گرگیج، برهانزهی، محمود زهی، دهانی (چاه جمال)، شاهک زهی، کلکلی، رند رخشانی، بیجارزهی، ارباب (انوری – لشکرزهی – پندار-اژدری-قادری)، سنجرزهی، نایگونی، بامری، کهرازهی،

  • بمپور

نارویی، طوقی، رودینی، دهانی، باشی زهی (امیریان وتیره های دیگر) ،صلاح زهی، دهمیری،زین الدینی، بامری، ساویز، آچاک، حق شناس،،سبکروح،آذریان،آتش افروز،دکالی

  • دامن(ڈمن)

شیرخانزهی،شیرانی،ملازهی،شیروانی،اسدی،خدابنده،دامنی و…

  • جازموریان

بامری، زمانخانی (تیره‌ای از یاراحمدزهی)، نارویی، رئیسی، هوت کورویی، هوت شکربگی، هوت اله بَکشی

  • نیکشهر،
  • کدخدایی،شیرانی شیرانی]، رئیسی، رئیسی زاده، چاکرزهی، درزاده، بلیده، بلوچ، امیری، بلیده‌ای، بلوچی، دهداتی،
  • لاشار

کدخدایی،میرلاشاری، مبارکی ،رئیسی، طوقی، لاشاری، امیری، جاوشیری، گردهانی، بلوچی، دانش پیپ، قاضی زاده، نوایی، درزاده، نوکری، چاکری، باشنده، بلوچ لاشاری، ملازهی، پروین

  • سرباز

بلیده‌ای -آسکانی-دهانی_دینارزهی – رئیس- بلوچ- کیشکوری- رند – ملک- -بلوچی-زردکوهی_میر – شهدادی- شهدادزهی-نسکندی-(افضل زایی و دلمرادزهی دو تیراز از طایفه حسین بر)، بزرگزاده، ملازاده، درخشان، پایدار، درخانی ، اربابی، ایرانژاد، ایراندوست، ایرانپناه، حسین زهی، بهرامزهی، دهقان، نظرزهی، مزارزهی، آزموده، کریمزایی، سگاری{سقاری}

ساختار طوایف

طوایف بزرگ دارای چندین زیر مجموعه می‌باشند یا به عبارتی هر طایفه به چندین تیره و هر تیره به چند زیر مجموعهٔ دیگر (شلوار رند) تقسیم می‌شود.

برای مثال :ایل رخشانی از چار تیره (بادینی – جمالدینی – ماندایی – زربختی) و۵۸ زیر تیره تشکیل می‌گردد.

طایفه ریگی که از سه تیره بزرگ (سه برادر) نتو، گنگو، حسین – نتوزهی گنگوزهی حسین بر را شامل می‌شوند و بیقه شاخه و زیر مجموعهٔ این‌ها می‌باشند

طایفه سارانی نیز یکی از طوایف بلوچ استان سیستان و بلوچستان است. افراد این طایفه علاوه بر استان سیستان و بلوچستان عمدتاً در استان‌های گلستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی و عده‌ای هم در کشور ترکمنستان سکونت دارند.

افراد این طایفه به پنج تیره اسکندر زهی، کوچک زهی، محمود زهی، باران زهی و رستم زهی تقسیم می‌شوند

طایفه شه بخش خود دارای چندین تیره می باشد که معروف ترین آنها عبارتند از: قنبرزهی.اسماعیل زهی.فقیرزهی.داروزهی طایفه (اجباری) در پاکستان و ایران هستند، که اکثریت این طایفه در پاکستان زندگی می کنند و یکی از طوایف پر جمعیت بلوچ به شمار می رود

طایفه دیگر طایفه های مینگل ونوشیروانی است که اکثرشان در شهر خاران زندگی می کنند .یکی دیگر از طوایف بسیار معروف بلوچ طایفه سنجرانی است .سنجرانی ها در پاکستان افغانستان و ایران زندگی می کنند .

این طایفه با وجود جمعیت کم یکی از قدرتمند ترین طوایف بلوچ در قرن نوزده میلادی بوده است .

طایفه هاشم زهی نیز که اصالتا از ایل ممسنی فارس هستند از طوایف بزرگ بلوچ محسوب شده که در استانهای سیستان و بلوچستان،خراسان جنوبی و کرمان ساکنند.
یکی دیگر از طوایف بلوچ طایفه جمالزهی خاشی می‌باشد که اصالتا از ایل ممسنی هستند ۳۵تیره دارد که مهمترین و پراکنده ترین آن عبارتند از ;قربانزهی ملازهی، دوست محمدزهی، سهراب زهی، پنجی زهی، شیرخانزهی، سیدی زهی و فقیرزهی و گلزارزهی. جمشیدزهی. مرادزهی. کوچک زهی وعیسی زهی نورزهی یوسف زهی اسحاق زهی که اکثرشان در خاش و و پراکنگی فعلی طایفه جمالزهی در خود نهبندان و قسمت چاه آخوند و طبسین، ایرانشهر، زابل (زهک و ده شادی جمالزهی در میانکنگی) و کرمان قسمت کوه جمال که بعدها به نام جبال بارز تغییر کرده است شیراز. سرخس. مازندران چابهار. زاهدان. سراوان. افغانستان و پاکستان ساکن هستند.
از بلوچستان در کتاب‌های تاریخ به نام مکران یاد می‌شده‌است.

بلوچ اسم قوم و ستان به معنی جا و مکان است.

در معجم البلدان حدود اربعه ی مکران که در اصطلاح تاریخ جدید بلوچستان نامیده می‌شود چنین نوشته شده است.

“هذه الولایه بین کرمان من غربیها، و سجستان شمالیها و البحر جنوبیا و الهند فی شرقیها”

“این ولایت در میان کرمان از جانب غرب و سیستان از جانب شمال و دریا از سمت جنوب و هندوستان از طرف شرق قرار دارد”

پس از نفوذ انگلیس‌ها، مورخی دیگر برای تکمیل معجم البلدان دو جلد دیگر (جلد ۹ و جلد ۱۰) را به آن اضافه کرد.
او در صفحه ۱۴۵ از جلد دهم حدود بلوچستان را بدین قرار ثبت کرده است:

“بلوچستان سرزمینی از بلاد آسیا است در شمال آن افغانستان، در شرق سند، در جنوب اقیانوس هند، و در غرب بلاد فارس قرار دارند.”

صاحب معجم البلدان می نویسد: “مورخان نوشته اند که مکران را بدین وجه مکران می گویند که در آن مُکران بن فارک بن سام بن نوح، برادر کرمان، رحل اقامت افکند و آن جا را وطن خویش قرار داد.

و این واقعه زمانی رخ داد که زبان‌های مختلف در بابل از یکدیگر جدا و مستقل شدند.”

در کتاب جغرافیای خلافت مشرقی (صفحه ۴۹۴) تحت عنوان استان مکران نوشته شده است:

“ازعمده‌ترین محصولات کشاورزی مکران شکر بود و یک نوع شکر سفید که عرب‌ها به آن فانیذ می گفتند، در همین جا تهیه و به مقیاس زیاد به ممالک همجوار صادر می شد.”

مهم‌ترین مرکز تجاری مکران بندرتیس در ساحل خلیج پارس و پایتخت آن فنزبور و یا پنجگور بود.

بنابه گفته مقدسی در قرن چهارم هجری در بنجبور (پنجگور) یک قلعه قدیمی وجود داشت که دور تا دور آن خندق حفر کرده بودند.

در چهار طرف شهر نخلستان بود و شهر دارای دو دوازه بود.

یکی دروازه ی تیس که به جانب جنوب غربی باز می‌باشد و از آن جاده ای به سوی بندر خلیج پارس، یعنی تیس کشیده شده بود.

دیگری دروازه ی طوران که به سمت شمال شرقی گشوده می شد و از آن جاده ای به بلاد طوران منتهی می گشت و مرکز توران قزدار (خضدار) بود.

آب شهر به وسیله کانالی تامین می شد.

۲۳ دیدگاه

  1. عبدالله رئیسی گفت:

    ما موندیم این اطلاعات ناقص رو از کجا آوردید و از طوایف اصیل بلوچ کم نام بردید
    فاضلی بهرامزهی ملازاده و …

  2. عبدالله رئیسی گفت:

    لطف کنید طایفه فاضلی سراوان را هم اضافه کنید

  3. اسماعیل جنگی زهی گفت:

    سلام ممنون که ازطایفه آزادی نام بردیداسماعیل جنگی زهی ازخاش

  4. خوش گفت:

    چرا اسم طایفایه کوسهو رو نگفتی از شهرستان چابهار هستند

  5. علی هـــــُونک زهی گفت:

    دوستانی ک این مطالب رو مینویسید و فقط نام و طایفه خودرا زیبا جلوه میدهید قشنگ تحقیق کنید و بعدا نام طوایف را بنویسید سراوان و سوران شامل طوایف بزرگی هستن ک شاید شما نام یکی ی دوتا از انها رو بردید (طایفه هـــــُونـک زهی) طایفه ای است در سوران و مهرستان و سراوان چطور نام نمیبرید لطفا قبل از اشتراک گذاشتن این گونه مطالب قشنگ تحقیق کنید ممنون (علـی هُـــــونَـــک زهی)

  6. محمدابراهیم گفت:

    طایفه خمّرافتخارمی کندکه کمبرانی بلوچ بوده وازراه نوشکی ازکلات به سیستان پای گذارده است.

  7. احسان گفت:

    طایفه یوسف زهی که تو سه کشور ایران و افغانستان و پاکستان هستند و یکی از بزرگترین طایفه بلوچها رو چرا ننوشتید

  8. احسان گفت:

    طایفه یوسف زهی که تو سه کشور ایران پاکستان و افغانستان هستند چی

  9. باهوت گفت:

    س. برادر شما باید خوب مطالعه می کردید بعد این مطالب رو منتشر میکردید.خیلی ناقصه از طوایف زیادی اسم برده نشده.لطیفه درازهی جمعیت اندکی داره ولی شما نوشته اید طایفه بزرگ درازهی

  10. عجب گفت:

    این اطلاعات کم و ناقص هستن متاسفانه طوایف اصیل بلوچستان دارن فراموش میشن و همه جا حرف از ایل ممسنی بلوچستان هست که اصالتا لر هستن و وصلت کردن با بلوچها در نتیجه دوستان خودتون از طایفه و قوم خودتون مطلب بذارید مطلب الکی نه بریذاز شجره نگاه کنید طوایف رند بلوچستان و زهری و مینگل

  11. رضا گفت:

    ممنون ازاین که اسم طایفه من بود من شاهکزهی هستم.
    راستی اسم طایفه سندکزهی ازسراوان است رونبردید

  12. Azi گفت:

    سلام دوسته عزیز​ فامیل دادگر یکی از شاخه های اصلی از طایفه ارباب ایرانشهر هست لطفا قید کنید

  13. علی دهواری گفت:

    موندم طایفه بزرگ دهواری ک جمعیتی بالغ بر ۶۰ هزار تن در دو کشور ایران و پاکستان دارد چطور نامبرده نشده …

  14. باشی زهی مسعود گفت:

    سلام ممنون از اطلاعات مفیدتون… همچنین طایفه افرازه یاهمان باشی زهی که اصیلتا بلوچ وازنژاد آریایی هابوده و در ایرانشهر بمپور و چابهارو زاهدان سکونت دارند که اکثریت به صورت پراکنده زندگی میکنند

  15. رند گفت:

    درود پح شما براسان (طایفه زمانخانی ) اصالتا رند هستند و داررای ۵ تیره می باشند که شامل : نورشاه زهی ، کرمشاهزهی، شنبه زهی و شگری زهی و دینارزهی می باشد که چهار تیره در جازموریان و دینارزهی در پشامگ سرباز و دیگر شهرهای بلوچستان شرقی ساکن می باشد …. سپاس از زحمتتون

  16. محمد گفت:

    پس طایفه ای جنگی زهی کجاس سراوان

  17. جناب وکیل گفت:

    سلام فکر کنم وکیلی فراموش کردین که در روستای کوهک و یکی از قدرتمند ترین طوایف سراوان محسوب میشود

  18. محمدعمرعالی زهی گفت:

    طایفه بهرامزهی عالی زهی در سراوان .زاهدان خاش .قسمتی از پاکستان زیاده .

  19. بلوچ گفت:

    درود بر شما و سپاس برای گذاشتن این مطالب ، جالب بود

  20. احمد گفت:

    طایفه سیاهانی هم در سراوان از ایرانشهر وزاهدان هست

  21. احمد گفت:

    چطور طایفه سیاهانی رافراموش کردی درسراوان که ازگدار ناهوک شروع وبه پنجگور ختم میشه اطلاعات خوبی بهت ندادند

    • نیلا گفت:

      سلام ،من یه دخترم تو یه استان دیگه درس میخونم ،فامیلمم بامریه از نواب خانی ها هستم،مادرمم ریگی وجمشیدزهی هس ،امشب یه نارویی در ملا عام جلو هر چی گجر به من گفت شما غلام هستید، من گفتم بیا اصالتامونو بیاریم روی خط ،ساکت شد ،نمیدونم چرا بلوچها اینجوری شدن ،متاسفم ……هنوز تو قرن بوق موندیم …

      • سامان ریگی گفت:

        سلام خوبی؟مشکل ما بلوچا همینه که گیرکردیم تواینکه کی اصیله کی نیست ،بخاطر همین پیشرفت نکردیم به ما باید گفت جهان پنجمی نه جهان سومی ،بعدشم بامریای نوابخانی و میرزاخانی و مرادخانی که اصل اصلن و بگردی تو رگ و ریششون شاید از نارویای زاهدان هم اصیل تر باشن ،من خودم زاهدانیم ،خداشاهده زاهدان پرازافغان شده و رفتن پول دادن و فامیلاشونو کردن نارویی ،مال الانم نیست مال سالهای قبله ،ک نسلشون الان واسه شما زبون درازی میکنندخواهر ،به دل نگیر ،سگ خاصیتش واق واق کردنه ،تو بی توجه باش خواهر

ارسال یک پاسخ