امید است به همت همه ملت، اقشار همه ملت، عشایر محترم ایران ، تمام اقشار ملت این بار سنگین به منزل برسد

— امام خميني(ره)

یکی از ایل های مهم بالاگریوه ایل جودکی ( جویکی ) است که نام آن در متون قدیمی از جمله تاریخ گزیده ی حمد اله مستوفی نیز آمده است . بنا به روایتی محلی که پیش از این اشاره شد. نیای این ایل « جودک » ( جودکی ) نام داشته بنابراین به جودکی مشهور شده است .

وجه تسمیه نام

واژه ی جودکی را برخی به معنای سخاوتنمد و برگرفته از جود ( سخاوتمند ) می دانند. لیکن این واژه مرکب از دو کلمه ی « جود » ( جد ) به معنای تنها و بی همتا « کی » به مفهوم کوه و به معنای کوه تنها یا تنها کوه می باشد و گویا در گذشته نام منطقه ای بوده در بالاگریوه که نیای این ایل در آن می زیسته است و به نام این منطقه معروف یا نام برداشته شده است چنان که واژه های شبیه آن همانند کرکی ، ساکی ، بآوکی و … نیز شایع است که مفاهیمی مشابه دارند. از سویی دیگر معینی نطنزی در  منتخب التواریخ آورده اند که « … و ساکی و جودکی که به اسامی موضع خود مشهور شده اند » بنابراین آنچه گفته شد با توجه به کلام صاحب منتخب التواریخ می تواند به حقیقت نزدیکتر باشد ؛ ضمن آنکه مفاهیمی دیگری چون « جویکی » به معنای صمیمی و علاقه مند به یک دیگر یا « جودکی » به معنای بخشنده و بزرگ نیز در کلام عامه برای این کلام تعریف شده است.

جغرافیای سکونت

ایل جودکی در گذشته در میانکوه و نیز در مناطقی چون تل ، کوماس و همچنین در دامنه های شمالی و جنوبی کوه دلیج زندگی نمودند و به مرور زمان در حاشیه و کرانه ی شرقی رود کشکو استقرار پیدا کرده اند .

البته عمده ی این استقرار را می توان مربوط به اسکان اجباری دانست که با این وصف بایست محل اسکان جودکی را بالاگریوه غربی و کرانه شرقی کشکو عنوان نمود.

طوایف و تیره هایایل 

 به مرور زمان در دو شعبه و یا دو ایل جمعی موسوم به « آبسر » به ریاست آقارضایی ها و « ریخو » به ریاست آقامیرزایی ها ظاهر شده اند.

بنا به روایت سالخوردگان ؛ طوایف قدیمی این ایل که از نسل جودکی می باشند عبارتند از :

۱ – طایفه ممی ون ( محمود وند )

۲ – طایفه بلاواسی

۳ – طایفه ( تیره بزرگ ) الهیاروند.

ظاهراً گروهی از طایفه هفت تخم و نیز طایفه ( تیره بزرگ ) چمشکی از طوایف و تیره های موسوم به آبسری و چند گروه دیگر.

بنا به روایتی دیگر در گذشته تزدیک به ۵۰۰ سال پیش طایفه ی ممی ون طایفه برتر جودکی و گویا شخصی مهدی بک نام سرکرده کل این ایل بوده است که حیدر که بنا به روایت عامه تبار او به ایل رشنو می رسد به نزد مهدی بک و ایل جودکی آمده و در کنار آنها سکنی گزیده است حیدر که ظاهراً فردی دانا و با تدبیر و به قولی با سواد بوده اند خیلی زود به عنوان مشاور و از جمله دست اندکاران ایلیاتی مهدی بک سرکرده این ایل خود را نشان می دهد و پس از آنکه مهدی بک به امر حکومت وقت کشته می شود حیدر سرکردگی جودکی را به دست می گیرد و از این زمان به بعد ریاست این ایل در اختیار پسران و نواده های وی قرار گرفته و طایفه ی حیدرون ( حیدروند ) به عنوان طایفه برتر در نظر می آید.

این قضیه را ظاهراً همه طوایف و تیر های ایل با کمترین اختلاف نظر می پذیرند تا اینکه میان باباخان پدر نصیر خان ( نواده هفتم حیدر ) که ریاست را در دست دارد و دو سه تن از برادران و خویشانش اختلاف می افتد و بنا به قول بعضی ها بابا خان دستور به کشتن مخالفین می دهد اما این اختلاف در زمان نصیر خان به اوج خود رسید چه اینکه خان لر میرزا حاکم وقت لرستان نصیرخان جودکی را محبوس گردانیده و در نهایت به دار آویخت و البته برادران وی را به جای ایشان در مسند ریاست ایل نشاند.

ارسال یک پاسخ