بحمدا… با کمک همه اقشار ملت و عشایر محترم ایران این پیروزی تا اینجا حاصل شد

— امام خميني(ره)

ایل جاف به دو گروه عمده تقسیم می شوند: بزرگ ترین آنها جاف عراق یا مرادی است که در عراق
به سر می برند.

استان کرمانشاه از ۱۴ شهرستان تشکیل شده‌است که ثلاث باباجانی هم از جمله آناناست. مردم این استان به لهجه هایمختلف از زبان کردی سخن می گویند که شامل کلهری،لکی، هورامی و جافی است.

جافها عمدتا در سه شهرستان روانسر، جوانرود و ثلاثباباجانی واقع اند البته لازم به ذکر است که شماری از آنها هم به طور پراکنده درشهرستان سرپل ذهاب و پاوه (مثلا دوریسان و بخش باینگان) و محله هایی از شهرکرمانشاه مانند دولت آباد ساکن اند.

وجه تسمیه نام

واژه کردی جاف به معنای شجاع و دلیر است  عباس عزاویاحتمال داده است که واژه جاف در عربی بر گرفته (منحوت) از جوانرود باشد. برخی جافرا برگرفته از نام جابان سردار بزرگ ایرانی و بازماندگان ایل و اردوی وی می دانند.

جافان سردار بزرگو مشهور ایرانی بودند که شرح برخوردها و جنگ های او و افرادش را به تفصیل ابن اثیرنقل کرده است.

به سببشدت عمل و سختگیری بازماندگان ایل در مقابل قبایل عرب و دستگاه خلافت عباسی،کارگزاران عرب آنها را «جافی» نامیدند که اسم فاعل عربی است و به معنی جفا کننده وستمکار می باشد. ا

جافها اهل تسنن و پیرومذهب شافعی هستند.

کوچ ییلاق و قشلاق ایل جاف در گذشته 

سردسیر: در کویستان شاهو و کوه بنی گز، کوه سارابند، کوه
ماکوان و در دشتهای حر، نهراب و شادی اباد (شالی آباد)، لیل، هلول و زمکان به
اسکان بهاری و تابستانی اقدام می نمایند. که در این میان باباجانی
ها در کویستان، دشت حرّ،ماکوان، هلول و زمکان بودند.

گرمسیر: ایل جاف نواحی مرزی مَرَخیل، خانه شور، ازگله،
باویسی، سرقلعه، جیگیران، زهاب و چوار کلار گرمسیر دارد» که خانه آشور، تا حوالی گاری و ازگله قرار داشتند.

گروه دوم جاف جوانرودی است شامل پانزده تیره است:

باباجانی (باوه‌جانی Bwajany)،

قبادی (قوایی)،

ولد بیگی (وه له و وه گی)،

ایناخی،

امامی،

دو‌توئی(DÖwetÖee)،

تایشه‌ای،
تایجوزی،

کلاشی،
نامداربیگی،

نیری،

 قادرمیرویسی،

میره‌بیگی،

دله‌تازه‌ای،

داروائی.

مهمترین طوایف جاف جوانرودی ساکن منطقه ثلاث عبارتند از
باباجانی، تایجوزی و قبادی :

–    طایفه باباجانی: این طایفه خود مشتمل بر چهار تیره است:

حمده، عالی، میرویس وقوچ عالی.

شماری از آنان در کرند زندگی می کنند این عده از باباجانیهای ساکن کرند غرب ازهر ۴ تیره هستند و حدود نیم قرن قبل بنا به درخواست یکی از خانهای منطقه کرند برای کمک به آنان بدانجا رهسپار شدند و همانجا ماندگارشدند چنانکه روستایی که آنان در آن ساکن اند مشهور به روستای باباجانی است.

 

 شهرستان ثلاث باباجانی

 در مرز ایران با عراق واقع شده است مرکزیت آن باشهر تازه آباد است، جمعیت شهر هم در حدود ۱۵ هزار نفر است.شهرستان ثلاث باباجانیاز قسمت شرق محدود به شهرستان جوانرود، از شمال به شهرستان پاوه، از جنوب بهشهرستان سرپل ذهاب و از غرب محدودذ به کشور عراق، استان سلیمانیه و کوه بمو ودربندی خان است.

منطقه ثلاث باباجانی تا سال ۱۳۸۱یکی از بخشهای جوانرود بشمار می رفت اما بعد از آن خود شهرستان شد، شهردیگر آن ازگله است.

شهرستان ثلاث باباجانی دو بخش،شش دهستان، دو شهر و ۲۵۲ روستا دارد و با کشور عراق در بخش شمالی آن هم مرز است.

وسعتاین شهرستان حدود ۵۰۰۰ کیلو متر مربع و جمعیت آن چهل و دو هزار نفر است.

بخشهای آن عبارتند از:

 ۱) بخش مرکزی با چهار دهستان:  خانه‌شور(خانه آشور)، دشت حر و زمکان

 ۲)بخش ازگله با دهستانهای: ازگله، جیگران و سرقلعه(سه ر قلا). مرکزیت این شهرستان به شهر تازه آباداست

این شهر تا سال ۱۳۷۵ یک روستا به حساب می آمد چون در سرشماری شال ۱۳۶۵ جمعیتآن ۸۱۸ نفر، در سرشماری سال ۱۳۷۰ ۱۶۶۱ نفر بود اما در سال ۱۳۷۵ جمعیت آن به ۵۰۸۴نفر فزونی یافت و این خود ناشی از بهتر شدن وضعیت اقتصادی مردم به دلیل باز شدنمرز شیخ صالح به روی مردم بود.

در طی سالهای ۱۳۶۴ به بعدمسکن سازی برای آوارگان جنگ ایران و عراق آغاز شد و تاژه آباد که قبل از آن قلعهسلیمان خان نام داشت، سلیمان خان از حاکمان بنام قلخانی بود که در دشت حر و درجایی در حدود مرکز شهر (یعنی اطراف محل قدیم سپاه) صاحب قلعه ایی بود اما بعد آمدن
باباجانی ها به آنجا و با ساخت و ساز ۶۰۰ مسکن، نام قلعه سلیمان خان از روی منطقه برداشته شدو نام تازه آباد جایگزین آن شد.

 

 

ارسال یک پاسخ