برادران من ! امروز روز اختلاف نيست، امروز روز اين است كه همه با هم پيوسته بشويد ،همه با هم برادروار از كشور خودتان دفاع كنيد

— امام خميني(ره)

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۷ جمعیت عشایر استان اصفهان ۹۶۰۵ خانوار معادل ۵۱۰۶۳  نفر در ییلاق و  ۳۷۳ خانوار معادل ۱۹۲۱ نفر در قشلاق (در مجموع ۹۶۰۵ خانوار با ۵۲۹۸۲ نفر) از این تعداد ۵۳۰۱ خانوار از ایل قشقایی مستقر درشهرستانهای سمیرم، شهرضا و دهاقان، ۴۰۹۰ خانوار از ایل بختیاری مستقردر شهرستانهای فریدونشهر وچادگان و۲۱۴خانوار از ایل عرب جرقویه مستقر در شهرستان اصفهان می باشند.

صنایع دستی ایل را می توان نوعی فعالیت به منظور تولید اقتصادی یا رفع مایحتاج خانوار دانست، البته در اصل نوعی گسترش فرهنگ و هنر ایل هم می باشد که ادامه این فعالیت علاوه بر رفع نیاز موجب تکامل آن هم می شود.

عمده ترین تفاوت صنایع دستی با تولیدات صنعتی در حضور فعال صنعتگر و هویت بخشی او به تولید دست خود است. بافنده یک قالیچه با تمام وجود به آن معنا می دهد و حاصل دستباف او دارای صفا و لطف و محبت است. نقش هایش گویاست در واقع دست بافته او یک اثر هنری است. اثری که در آن همه چیز انتخاب شده و دارای دنیایی از معناست.
تولیدات صنایع دستی ایلات و عشایر استان اصفهان تنوع بسیاری دارد که این به خاطر کاربرد گسترده تولیدات صنایع دستی در زندگی ایل می باشد از سویی دیگر حضور سه ایل قشقایی، بختیاری و عرب جرقویه در سطح استان جلوه دیگر از گوناگونی هنر و فرهنگ را می نمایاند.
انواع صنایع دستی تولید شده توسط ایل قشقایی شامل قالی ترکی ، قالی یلمه، گبه دورو ، گبه ظریف و ضخیم ، گلیم، گلیم سوزنی، خورجین، جوال، جُل اسب، جاجیم، طناب تزئینی، حصیر اطراف چادر،سیاه چادر،مفرش (جارختخوابی)، پلاس می باشد. انواع صنایع دستی تولید شده توسط ایل بختیاری شامل چوقا، خورجین ، گلیم ، قالی بختیاری ، سیاه چادر و انواع صنایع دستی تولید شده توسط ایل عرب جرقویه شامل گیوه ، قالی نصرآبادی ، کوسن ، بالش می باشند.
در گذشته تولید صنایع دستی صرفاً به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی خانوار ایل صورت می گرفت اما امروزه حتی در جوامع شهری و صنعتی می توان کاربردهای جدیدی از این تولیدات را در زندگی شهری دید که این مسئله خود علاوه بر ایجاد تعامل فرهنگی باعث تأمین قسمتی از نیاز مادی خانوارهای ایل است.
بر طبق نتایج سرشماری اجتماعی عشایرکوچنده در سال ۱۳۸۷متوسط تولیددستباف ها در هرخانوار عشایری استان ۴ مترمربع در سال است که یک چهارم این تولیدات به بازار فروش عرضه شده و مابقی به مصرف خانوار می رسد.
اشتغال مردم ایل ، کاری ذوقی و فکری است که هم فعالیت تولیدی بوده و هم بازده اقتصادی دارد و نیز دارای مایه های فرهنگی و هنری است.
صنایع دستی از آن جهت برای مردم ایل ارزشمند و گرامی است که حفظ آن گامی است دربه جا آوردن سنت های اصیل ایرانی، زیرا خلاقیت طرح ها ، نقش ها و عملکردها ، نشان دید عمیق مردمان ایل به زیبایی و تزئین است. صنایع دستی مردم ایل در عین حال که اهمیت اقتصادی دارد می تواند مروج خصوصیات اخلاقی و تفکرات هنرمندان فروتن و وفادار به سنت های ایل باشد.
امروزه که تداوم و قدمت اشکال و نقوش پرندگان و جانوران را بر دستبافته های عشایری می بینیم متوجه می شویم که هنر چیزی نیست که بتوان همچون متاعی آن را به دست آورد ، بلکه هنر ارمغان انتقال نسل به نسل سنت ها و حفظ فرهنگ غنی گذشته در میان افراد جامعه است.
عشایر بسیاری از مایحتاج زندگی خود را از پوشاک و غذا و فرش و مسکن گرفته تا ظروف خود را از مواد اولیه ای که خود اقدام به تهیه آن می کنند ، می سازند مواد اولیه اغلب تولیدات صنایع دستی عشایر پشم گوسفند یا موی بز است.
به دلیل روش زندگی ییلاق و قشلاق کردن عشایر کوچنده در طول سال نیاز به ظروف ، لوازم ، لباس و حتی مسکن قابل حمل و سبک واضح و روشن است. راه حل هوشمندانه و زیبایی که به کار رفته تهیه اغلب این وسایل از دست بافته های زنان ایل است که با مواد اولیه بومی بافته می شود. حُسن این وسایل دستباف در وزن کم ، حجم کم و انعطاف پذیر بودن آنهاست. همچنین مسکن قابل حمل خانوار ایل که همان سیاه چادر بافته شده از موی بز است به خوبی تمام انتظارات ایل را برآورده می سازد.
زیباترین لباسها ،‌ مطلوب ترین غذاها ، سبک ترین و مناسب ترین نوع مسکن ، پردوام ترین ظروف و گرانبهاترین فرشها ، با دست توانای این مسافران خسته از راه ساخته می شود.
سیاه چادری که از موی بز که با دستان هنر آفرین زن ایلی بافته شده و مرد ایل آن را بر پایه های چوبین استوار گردانده است یکی از بهترین نمونه های همزیستی انسان و طبیعت است.
روزی که ایل قصد اطراق در جایی کند به سرعت و بدون کمترین آسیب به طبیعت، سیاه چادر برپا می شود و هنگام کوچ ایل به راحتی جمع آوری شده و هیچ اثر مخرب وناهمگون بر طبیعت اطراف باقی نمی گذارد. درون این خانه کوچک را دستبافت های مفروش ساخته که شاید بالاترین ارزش مــادی را داشتــه باشند اما بابـت بهای آن چیـــزی پرداخــــت ننموده اند.
لوازم زندگی از رختخواب و خورجیـــن و توبره و نمکدان گرفته تا کیسه های پشمین مخصوص حمل آذوقه همه و همه نمونه هایی از هنر مردم ایل است. بسیاری از ظروف مورد نیازشان را از پوست حیواناتی که خود پرورش می دهند می سازند و غذای روزانه را از تولیدات و فرآورده های دامی یا از محیط طبیعی خویش بدست می آورند.
می توان گفت زندگی عشایر با کمتری وابستگی به شهرها طی می شود که این امر بار دیگر بر نقش کلیدی صنایع دستی و حضور پر رنگ تر در زندگی امروزی و شهری جهت لمس فرهنگ این مردمان خوب و سخت کوش صحه می گذارد.

ارسال یک پاسخ