این عشایر ما در اطراف ایران پشتوانه های استقلال ایران بودند

— امام خميني(ره)

شهر شباب بزرگترین محل تجمع ایل ریزوند و عملا مرکز ایل ریزوند می باشد و یکی از شهرهای بخش مرکزی شهرستان چرداول در استان ایلام است. این شهر در فاصله ۵ کیلومتری مرکز شهرستان چرداول (سرابله) می‌باشد. جمعیت آن بیش از ۷۰۰۰ نفر می‌باشد. مردم شباب از ساکنان قدیمی پشتکوه یعنی ایل ریزوند می باشند در شبابا مردمانی از بعضی ایلات و طوایف دیگر که اصالتا از ریزوندهای مهران و مهران و ملکشاهی می باشند. زندگی می کنند. و الان خود را از ایل ریزوند می دانند. به دلیل قرار گرفتن آن در مسیر جاده ایلام- کرمانشاه در حال حاضر میزان مهاجرت به این شهر در حال زیاد شدن است .راه ایلام – حمیل که از این شهر می‌گذرد باعث شکوفایی و ابادانی این شهرک شده و همچنین تاسیس شهرک صنعتی شباب نیز باعث توسعه این شهرک شده‌است.  این شهر از دوره‌های قبل از رضا خان محل انبار مرکزی غله منطقه بوده وبا وجود تنها پاسگاه منطقه در آن زمان تا سال ۵۹ عملاً مرکز شهرستان بود که به دلیل اختلافی که بین خانواده های احمدی (بزرگ ایل ریزوند) و خانواده غیاثی که آن زمان موقعیت اداری ایلام در دست داشتند ،مرکز به روستای سرابله که موقعیت جغرافیای نامناسبی برای شهر وتوسعه داشت منتقل گردید که امروزه باز هم شباب موقعیت خود را بدست آورده وآنقدر زمینه توسعه دارد که کل منطقه ومسئولین آن را اصفهان ایلام می‌نامند وبا اقداماتی که از طرف وزارت کشور ومجلس محترم صورت گرفته است، در آینده ی نزدیک به مرکز بخش چرداول با مرکزیت شهر شباب تبدیل خواهد شد. شباب بسیار زیباست. این شهرک به دروازه ایلام به عتبات عالیات معروف است (سجاد سعیدی).

طبیعت زیبای رشته کوه خرمه از شهرک شباب عبور می‌کند که بزرگترین واحد ناهمواری ایران است. طراوت، شادابی و جذابیت خاصی را به این منطقه از کشور ایران بخشیده‌است، به طوری که سلسله جبال عظیم، دره‌های میانکوهی، تنوع آب و هوا و اعتدال درجه حرارت، رودهای خروشان و پرآب، تنگه‌های زیبا، دامنه‌های پوشیده از مراتع سرسبز و خرم و جنگل‌های متنوع و با طراوت بلوط آن همهدست به دست هم داده اندو محیط زیبا، دلپذیر و دیدنی بخصوص در فصل بهار را می‌آفرینند که طبیعت رنگارنگ آن با تنوع گلهای بهاریش، چشم‌ها را نوازش می‌دهد و نسیم و رایحهٔ روح بخش آن غبار خستگی را از تن‌ها می‌زداید و لطافت وپاکی را بر دلها حاکم می‌کند و آرامشی را که لازمه روح طبیعت گرای هر انسانی است بر او مستولی می‌گرداند.

آری؛ شهرک شباب به جهت اینکه در قلب رشته کوه زاگرس و شهرستان شیروان چرداول قرار گرفته، دارای همه زیباییها و دل انگیزیهای این رشته کوه‌است و به همین سبب آن را «عروس زاگرس» می‌شناسند. در این استان، شهرستان بزرگ و کهن شیروان چرداول(شهرک شباب) را باید عروس همه زیباییها و جذابیتهای طبیعت در این استان و در واقع نگین طبیعت آن دانست که دارای ارتفاعات و کوههای عظیم، دره‌ها، دامنه‌ها و دست سرهای بسیار زیبا، سرسبز و خرم و کوههای پوشیده از جنگلهای گونه گون و گسترده بلوط و رودهای خروشان که از دل کوهسارها جاری می‌شوند و جاده‌هایی که از میان دامنه‌های کوهستانی عبور می‌کنند و تنگه‌ها و گذرگاههای میان کوهی که هم در دل خود رودهای خروشان را جاری ساخته‌اند و هم بر قله‌های رفیع خود قلعه‌هایی را به یادگار دارند که از گذشته پر رونق و تاریخ پراقتدار خود خبر می‌دهد و نسیمی که صبحگاهان و شامگاهان از این کوهساران می‌وزد، رایحه و شمیم عطرآگینی است که مشامها را نوازش می‌دهد و اکسیری است که زنگار زندگی ماشینی را از روح خسته آدمی می‌زداید و به انسان نشاط و شادابی وصف ناپذیری می‌بخشد که با ذات طبیعت خواه او عجین و سازگار است.

همه اینها هر کدام زیبایی و طراوت شگفت انگیزی را بخصوص در فصل بهار به طبیعت منطقه می‌بخشد که جذابیت خاصی رابرای مسافران و میهمانان ایجاد می‌کنند که درکمترجای دیگر می‌توان نظیر آن را یافت.

با این وصف، ضمن خوش آمدگویی و گرامی داشتن مقدم میهمانان عزیز و جهانگردان محترم به شهرستان زیبا و دلنواز شیروان چرداول، همچنین شهرک شباب فهرستی کوتاه از مشخصات این مکانهای طبیعی و تاریخی ارائه می‌گردد.

بارندگی

منشأ عمومی بارندگی در این دهستان همانند اکثر نقاط غرب کشور، اکثراً جریانات مرطوبی است که همراه با مراکز کم فشار وابسته به جبهه‌ها در جهت عمومی غربی-شرقی حدود ۷ ماه از اواسط مهرماه تا اواسط اردیبهشت، از کشور عبور می‌کند. بخش مهمی از این جریانات از سمت دریای مدیترانهدر امتداد محورهای مختلفی که قابل تقسیم به محور شمالی-جنوبی هستند، وارد سطح کشور می‌شود و بخش دیگری از توده‌های هوایی مرطوب نفوذ یافته به کشور از آبهای آزاد شمالی منشأ می‌گیرد. این توده هوا پس از عبور از قفقاز یا دریای سیاه، از سمت شمال غربی وارد ایران می‌شود. آخرین بخش توده‌های هوایی مرطوب پس از عبور از دریای سرخ(توده کم فشار سودانی) در خلیج فارس از سمت جنوب غربی وارد کشور می‌شود و در مسیر خود مناطق جنوب غربی کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد. خلیج فارس نیز در شرایط خاص سینوپتیکی به عنوان منبع مهمی در تغذیه توده‌های هوایی بارانزا و تغذیه توده‌های هوایی ناپایدار هوا در منطقه محسوب می‌شود.

تقسیم بندی اقلیمی دهستان شباب: بر اساس بررسی‌های تلفیقی و شرایط کلی آب و هوایی به نظر می‌رسد که بر اساس روش«آمبرژه» اقلیم دهستان شباب در محدوده نیمه مرطوب معتدل قرار می‌گیرد و بر اساس روش«دومارتن» نیز اقلیم دهستان شباب در محدوده اقلیم مدیترانه‌ای در کوهپایه‌ها و ارتفاعات و در محدوده اقلیم نیمه مرطوب در دشت‌ها قرار می‌گیرد.

ایل ریزوند یکی از بزرگترین ایلات کرد در غرب کشور می باشند که از صاحبان و مالکان اولیه استان ایلام می باشند نسب کلیه ریزوندها به اسم شخصی به نام ریزبند برمی گردد و در این که ریزبند جد کلیه ریزوند ها می باشد اتفاق نظر است. و در کنار رودخانه چنگوله آسیابی بسیار قدیمی وجود دارد که اسم ریزبند بر آن حک شده است دو نظریه در مورد نسب ریزوندها وجود دارد ۱) نسب ریزوند ها به بهرام گور پادشاه ساسانی که پایتخت حکومتش ایلام بود بر می گردد.۲) نسب ریزوندها به سرخاب یکی از حاکمان سلسله حسنویه کرد که از نژاد حسین برزیکانی(بارزانی) که بر کردستان ایران حکومت می کردند بر می گردد . که شاید نظریه دوم صحیح تر باشد چون ایل ریزوند خود از ایل باستانی سرخه میری می باشد که بنا بر دلایلی منقرض گشته.و شاید وجه تسمیه سرخه میری به سرخاب برگردد . قبل از تسلط والیان لرستان بر ایلام ایل ریزوند در حوزه شمالی استان شامل شهرستان مهران،میش خاص-بخش بولی-شهرستان ایلام- شهرتان سیروان و شهرستان چرداول و بخش کارزان زندگی می کردند و آخرین حاکم آنان شخصی به نام رضاخان ریزوند می باشد.اما با تسلط والیان بر ایلام وضع عوض شد و طی چندین جنگ بین ریزوند ها و والیان (با پشتیبانی شاه قاجار) در نهایت ریزوند ها شکست خوردند و بسیاری از آنان مجبور به مهاجرت شدند و اکنون بسیاری از ریزوند ها در خارج ایلام زندگی می کنند شامل: بزرگترین گروه قومی ریزوند در خارج از استان که از ریزوند های چرداولی بودند تحت عنوان ایل چرداولی(چهاردولی) در استان های آذربایجان غربی(شهرستان شاهین دژ) استان کردستان(شهرستان قروه) استان همدان(شهرستان اسدآباد ) زندگی می کنند و خود را از ایل ریزوند چرداولی می دانند و بسیاری از ریزوند ها اکنون در استان کرمانشاه شهرستان ماهیدشت و استان لرستان و کشور عراق در خانقین و مندلی و زرباطیه زندگی می کنند. توشمال صیدرضا احمدی فرزند علان(علیرضا) آخرین توشمال ایل ریزوند . کسی بود که از او به عنوان ناجی و پدر ایل ریزوند یاد می کنند توشمال صیدرضا ساکن چرداول در ۱۵۰ سال پیش با سروسامان دادن و گرداوری ایل ریزوند خدمت بزرگی در حق کلیه مردم ریزوند کرد و همواره حافظ مردم ریزوند بود و در این را متحل سختی های زیادی شد از قبیل تبعید به قزوین به مدت ۷ سال، رهبری جنگ گاوز، و … مردم ایل ریزوند اکنون در استان ایلام در شهرستان چرداول(حوزه مرکزی) ،شهرستان سیروان(حوزه مرکزی) ،شهر ایلام، منطقه سورگه، بخش میشخاص، دهستان بولی،شهرستان مهران و طایفه ملخطاوی، شهرستان ملکشاهی زندگی می کنند. مهمترین اقدامات توشمال صیدرضا در طول حیات: ۱- گردآوری و سروسامان دادن دوباره ایل ریزه‌وند: ایل ریزه‌وند که بعد از ورود والییان لر به استان که طی چندین نبرد شکست خورد و دچار فروپاشی شده بود و اکثر مردم ایل مجبور به مهاجرت از استان شده بودن بعد از حدود ۱۰۰سال دوباره با روی کار آمدن توشمال صید رضا احمدی (علان)، توشمال اقدام به جمع‌آوری و سروسامان دادن دوباره ایل ریزوند در داخل و خارج استان نمود. ۲- جنگ گه وز (گاوز)بعد از فروپاشی ایل ریزه‌وند زمین‌های آباد گه وز توسط مردم میش خاص تصرف شده بود که توشمال صید رضا با در دست داشتن ته جک قولنامه زمین‌ها و گرد آوری تمام ریزه‌وندهای داخل و خارج استان جهت بازپسگیری زمین‌های گه وز وارد جنگ شده و طی چندین جنگ موفق به بازپسگیری زمین‌های گه وز شد ۳-جنگ شباب(شواو): بیرون راندن عده‌ای از مردم تیره خیروند ایل خزل (کلی کلی) از زمین‌های شمالی ریزه‌وند، در شهریور ۱۳۲۰ دوره جنگ جهانی دوم زمانی که رضا خان از قدرت برکنار شد.ایل خزل و ریزوند بدلیل همسایگی با هم اتحاد برادری بستند و بنا بر این نهادند در صورتیکه هر کدام از دو ایل توسط ایلات دیگر تهدید شوند ایل مجاور از او حمایت کند و مانع کار شود و در یکی از روزها زمانی که توشمال صیدرضا احمدی و کریم خان جمشیدی به اتفاق هم به دیدار عبدالحسین خان ابوقداره والی هلیلان و زردلان رفته بودند بین ایل خزل چاو افتاده بود که ایل منصوری به سیلوهای گندم دولتی روستای شباب حمله کردند و مردم ایل خزل طبق توافق نامه جهت پشتیبانی از ایل ریزوند راهی روستای شباب شده بودند و مشاهده کردند که خبری از حمله نیست و در بازگشت به خانه مردم خزل عده ای از مردم تیره خیروند (روستای کلی کلی) اقدام به غارت سیلوهای دولتی کردند و در نهایت اقدام به شخم زمین های طوایف موشکان و شواو و جوب خانم کردند و وقتی که خبر به توشمال صیدرضا رسید ،توشمال صیدرضا و کریم خان از ملک عبدالحسین خان برگشتند و توشمال و کلیه ی کدخدایان و مردم ایل ریزوند به متجاوزان هجوم بردند و طی جنگی که رخ داد متجاوزان مجبور به عقب نشینی شدند طی این جنگ مردی از روستای کلی کلی به نام سلی(سلیمان) کشته شد. ۴- تبعید به مدت ۷ سال به قزوین به علت کشتن ماموران ظالم حکومت شاهنشاهی.

عکس آخرین رئیس ایل ریزوند عصر پهلوی و قاجار

برگرفته از rizavand.persianblog.ir

ارسال یک پاسخ